Box Office Movie

Iedereen hoort wel eens over een ontsnapte tbs’er die iemand heeft ontvoerd en/of vermoord. Al jarenlang is er een discussie gaande over de effectiviteit van de klinieken. De media dragen hier natuurlijk een vrij groot steentje aan bij. Bij veel mediaonderwerpen raak je als publiek niet direct betrokken en ga je nadat je het programma gezien of het artikel gelezen hebt, rustig door met waar je mee bezig was. Cabaratier Theo Maassen en de jonge actrice Lisa Smit nemen je mee en brengen je wel een stuk dichter bij het tbs-thema in de nieuwe psychologische thriller van Pieter Kuijpers (Van God Los, 2003).

Johan (Theo Maassen) zit in een tbs-kliniek en is veroordeeld wegens de moord op zijn vader en zijn zusje. Hij beweert zijn zusje niet te hebben vermoord en volgens hem is zijn moeder de enige persoon die dat kan bevestigen. Zij laat echter al een lange tijd niets van zich horen en is niet te bereiken. Johan wordt niet geloofd en overgeplaatst naar de long stay-afdeling van het tbs-centrum.Het lukt hem daarvandaan te ontsnappen om zo zijn moeder zelf op te kunnen sporen. Op de vlucht voor de politie ontvoert hij een meisje die per toeval op dezelfde plek op een nachtbus staat te wachten. Het meisje heet Tessa (Lisa Smit), ze is dertien en heeft op jonge leeftijd haar vader verloren. De band die zich vormt tussen haar en Johan wordt aan de ene kant gekenmerkt door angst en wantrouwen, maar ook door geborgenheid en begrip. Johan laat Tessa zijn zachte kant zien en vervult voor haar telkens de rol van een verzorgende man, een vader.

Er valt gezien het plot nauwelijks te ontkomen aan een spel met de sympathie van de kijker voor Johan, die wordt verdacht van meerdere moorden, maar wiens charisma en tederheid zich ook laten gelden. Natuurlijk helpt een goede acteerprestatie van Maassen daarbij, die met zijn lange postuur, diepe stem en stoppelbaard een goede representatie neerzet van een gevaarlijke doch aandoenlijke man. Ook tegenspeelster Smit weet de rol op haar eigen manier te beleven en hun samenspel, het belangrijkste onderdeel van de film, pakt mede daardoor zeer boeiend en uitdagend uit.

Het thema van de foute man in combinatie met een jong onschuldig meisje brengt vaak clichés met zich mee, waar deze film helaas niet aan kan of wil ontsnappen. Wel vernieuwend is het feit dat de film zich verhoudt tot het actuele thema van tbs. We horen vaak over ontsnapte tbs’ers en de film zal ongetwijfeld menig publiek trekken, en hoogstwaarschijnlijk nieuwe discussies en standpunten oproepen. In plaats van een afstandelijk mediaverhaal over een ontsnapte en zich misdragende tbs’er, krijgen we nu te maken met een verhaal dat van binnenuit werkt en ook verklaringen en gevolgen toont. Wel had de mentale status van Johan had misschien nog wat van dichterbij benaderd kunnen worden. De elementen die voor de spanning toegevoegd zijn, zoals dreigende muziek en opvallende montage, vormen vaak alleen maar een afleiding van wat er werkelijk in Johan omgaat. Er zijn een paar momenten waarbij zijn geestelijke toestand wel benadrukt wordt, en dat zijn ook meteen de krachtigste beelden in de gehele film.

Dat er maar 22 draaidagen beschikbaar waren, geeft als resultaat de grove kwaliteit waar een kracht in schuilt. Nog meer verfijning zou namelijk kunnen zorgen voor nog meer afleiding, wat helemaal niet nodig zou zijn. Het blijft gelukkig een film die vol spanning te volgen is.